Düğün takıları kimin? Yargıtay'ın 2024 kararıyla değişen kural

Düğünde takılan altınlar, bilezikler ve paralar uzun yıllar boyunca “gelinin malı” olarak kabul edildi. Ancak Yargıtay 2024 yılında bu konudaki yaklaşımını değiştirdi. Artık takıların kime ait olduğu sorusunun cevabı tek cümlelik değil; eşlerin anlaşmasına, yöresel geleneklere ve takının kime takıldığına bakılıyor. Bu yazıda eski ve yeni yaklaşımı sade bir dille anlatıyoruz.

Eski yaklaşım: düğün takıları kadının sayılırdı

Yargıtay uzun süre boyunca, düğünde kime takılmış olursa olsun ziynet eşyalarını kadına yapılmış bağış olarak değerlendirdi. Bu anlayışı özetleyen ifade şuydu: “Düğünde kadına takılan ziynet eşyaları bağış hükmündedir ve kadının kişisel malıdır.”

Uygulamada bu, boşanma sırasında damada takılan çeyreklerin ve paraların da çoğunlukla kadına ait kabul edilmesi anlamına geliyordu. İnternette bugün hâlâ bu eski kuralı anlatan pek çok yazı bulabilirsin; tarihlerine dikkat etmekte fayda var.

Yargıtay’ın 2024 kararı: ne değişti?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.04.2024 tarihli ve 2023/5704 Esas, 2024/2402 Karar sayılı kararıyla yaklaşımını değiştirdi. Karara göre takıların kime ait olduğu sırasıyla şu ölçütlerle belirleniyor:

1. Eşlerin anlaşması: Eşler takıların nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşmışsa bu anlaşmaya bakılır.
2. Yöresel örf ve adet: Anlaşma yoksa, düğünün yapıldığı yerin geleneği araştırılır.
3. Kime takıldığı: Anlaşma da gelenek de yoksa, takı kime takıldıysa ona ait sayılır.
4. Cinsiyete özgü eşyalar: Takılar arasında kadına ya da erkeğe özgü bir eşya varsa (örneğin küpe ya da erkek saati), kime takılmış olursa olsun o cinsiyetteki eşe verilmiş sayılır.

Karar özetlerinde ayrıca, bir eşyanın cinsiyete özgü olup olmadığı tartışmalıysa bilirkişi incelemesi yapılabileceği ve takı kesesinde toplanan iki cinsin de kullanabileceği eşyaların ortak sayılabileceği belirtiliyor.

Eski ve yeni yaklaşım karşılaştırması

Tablo, kararda sayılan ölçütlerin genel bir özetidir; her dosyada anlaşma ve yöresel gelenek önce incelenir.

Sık karşılaşılan durumlar

Kararın mantığını birkaç tipik durum üzerinden düşünmek kolaylaştırır. Aşağıdakiler genel örneklerdir; gerçek bir dosyada önce eşlerin anlaşması ve yörenin geleneği incelenir.

Takı kesesine toplanan altınlar

Bazı düğünlerde takılar gelin ya da damada değil, bir keseye veya kutuya konur. Karar özetlerine göre bu durumda kadına ya da erkeğe özgü eşyalar o cinsiyetteki eşe, iki cinsin de kullanabileceği eşyalar (örneğin çeyrek altın) ise ortak kabul edilebilir.

Yöresel gelenek farklıysa

Bazı yörelerde damada takılan altınların da geline verilmesi bir gelenektir. Eşler arasında anlaşma yoksa mahkeme bu geleneği araştırır; gelenek varsa “kime takıldı” ölçütünden önce gelir. Bu yüzden aynı durum farklı yörelerde farklı sonuçlanabilir.

Çiftin birlikte takıldığı takılar

Gelin ve damadın yan yana durduğu, takının kime takıldığının net olmadığı durumlar uygulamada en çok tartışılan durumlardır. Video ve tanık anlatımları burada belirleyici olabilir. Bu da düğün günü tutulan kaydın neden işe yaradığını gösteriyor.

Neden kim kime ne taktı kaydı artık daha önemli?

Yeni yaklaşımda “kime takıldı” sorusu belirleyici hâle geldi. Yıllar sonra bir uyuşmazlık çıktığında, hangi takının geline, hangisinin damada takıldığını kanıtlamak gerekebilir. Bunun için düğün videosu, fotoğraflar, tanıklar ve kuyumcu fişleri sıkça kullanılır.

Düğün günü tutulan düzenli bir kayıt da işini kolaylaştırır. TakıDefteri’nde her takıyı kimin taktığı, hangi etkinlikte ve hangi tarihte kaydedildiğiyle birlikte saklanır. Böylece hem bir sonraki düğünde ne takacağını bilirsin hem de geçmişi düzenli tutmuş olursun.

Pratikte ne yapmalı?

• Takıları kimin kime taktığını düğün günü ya da hemen sonrasında kayıt altına al.
• Düğün videosunu ve fotoğrafları sakla; kuyumcu fişleri varsa bir kenara koy.
• Takıların nasıl kullanılacağı konusunda eşinle konuşmak ileride yanlış anlaşılmaları önleyebilir.
• Bir uyuşmazlık söz konusuysa kendi durumun için mutlaka bir avukattan görüş al.

Düğünde takılan altınların bugün ne ettiğini merak ediyorsan düğün takısı hesaplama aracını kullanabilirsin. Takının geri istenip istenemeyeceği ise ayrı bir konu; onu düğünde takılan takı geri istenir mi? yazımızda anlattık.

Kaynaklar

• Hukuki Haber — Düğünde takılan ziynet eşyalarına ilişkin Yargıtay’ın görüş değişikliği